“Köklerden Geleceğe” Değerler Eğitimi Üzerine Bir Araştırma

Dr. Zuhal İnce, Hacı Mehmet Erol — Sun, 15 Mar 2026 00:00:00 +0300

Bu çalışmanın amacı, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” ile yenilenen öğretim programlarının bileşenlerinden biri olan ve “köklerden geleceğe” taşınmak istenen millî ve manevi değerlerin kaynaklarının araştırılarak “Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi” kapsamında öğrencilerde gerçekleştirilmesi beklenen değerlerin köklerini örneklerle ortaya koymaktır. Bu çalışmada “doküman incelemesi” tekniği kullanılmış; ilgili dokümanlardan elde edilen veriler Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde belirtilen değerlere göre bir plan dâhilinde içerik analizi yapılarak betimlenmiştir. Bilimsel ve kültürel alanlarda tarihten, edebiyattan, sosyolojiden ve farklı disiplinlerden yararlanılarak toplumsal değerlere ilişkin araştırma yapılmıştır. Manevi alanda ise İslami literatürde değerler eğitimine kaynak teşkil eden Kur’an-ı Kerim ve Sünnet irdelenmiştir. Araştırmada günümüze ışık tutacak biçimde millî ve manevi değerler eğitimi disiplininin oluşumuna katkı sağlayacak göstergelere ulaşılmaya çalışılmıştır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli “Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi” saygı, sorumluluk ve adalet çatı değerleri etrafında kümelenmiş olan değerler geçmişten günümüze örneklerle açıklanmıştır. Bu değerlerin yeryüzünde iyi ve doğru olanı hedefleyen evrensel değerler olduğu ve her toplumun kendi tarihi ve kültürü ile harmanlandığında yeni nesillere aktarılmasının daha rahat ve anlaşılabilir olacağı öngörülmektedir.

Türkiye’de Psikolojik Danışma ve Rehberlik Öğrencilerine Yönelik Lisansüstü Tezlerin Nitel Sentezi

Okan Tiring — Sun, 15 Mar 2026 00:00:00 +0300

Bu çalışma, Türkiye’de 2005–2025 yılları arasında Psikolojik Danışma ve Rehberlik (PDR) öğrencilerini örneklem alan lisansüstü tezlerin bulgularını sentezleyerek, danışman eğitiminin gelişimsel eğilimlerini ve yapısal sınırlılıklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nde erişime açık olan ve PDR öğrencilerini birincil örneklem olarak alan toplam 17 yüksek lisans tezini kapsamaktadır. Çalışmada nitel sentezleme yaklaşımı benimsenmiş; tezler empati, iletişim becerileri, öz-yeterlik, otantiklik, kültürel duyarlılık, psikolojik iyi oluş, kariyer kaygısı, süpervizyon süreçleri ve terapötik ittifak temaları çerçevesinde analiz edilmiştir. Bulgular, PDR öğrencilerinin empati, iletişim becerileri ve mesleki öz-yeterlik düzeylerinde eğitim süreci boyunca anlamlı bir gelişim gösterdiğini, özellikle sınıf düzeyi arttıkça empatik eğilimlerin yükseldiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, empati ve iletişim becerilerinin çoğunlukla kuramsal düzeyde ele alındığı; rol oynama, süpervizyonlu uygulama ve öz-yansıtma gibi deneyimsel öğrenme yöntemleriyle yeterince desteklenmediği belirlenmiştir. Süpervizyon, mesleki öz-yeterlik ve terapötik ittifakın güçlenmesinde kritik bir rol oynamakla birlikte, Türkiye’de süpervizyon uygulamalarının sınırlı ve yeterince standartlaşmamış olduğu görülmektedir. Ayrıca, kariyer kaygısı, atanma belirsizliği, ekonomik baskılar ve psikolojik destek hizmetlerine erişimde yaşanan güçlükler, PDR öğrencilerinin psikolojik iyi oluşunu olumsuz etkileyen temel risk alanları olarak öne çıkmaktadır. Sonuç olarak, Türkiye’deki PDR lisansüstü tezleri öğrenci gelişimine önemli katkılar sunmakla birlikte, danışman eğitiminin daha deneyimsel, süpervizyon temelli ve kariyer destekli bir yapıya dönüştürülmesi gerektiğini göstermektedir.

Uluslararası Eğitime Özgün Bakış Dergisi

“Köklerden Geleceğe” Değerler Eğitimi Üzerine Bir Araştırma

Türkiye’de Psikolojik Danışma ve Rehberlik Öğrencilerine Yönelik Lisansüstü Tezlerin Nitel Sentezi